Aile İçi İletişim: Sınır Koyma
Sınır koyma, olmazsa olmaz, mutlaka başarmamız gereken bir davranış biçimi. Çocukların en büyük değeri, en büyük zenginliği aslında doğru sınırların çizildiği ortamda özgür olmaları, kendilerini gerçekleştirmeleri, seçim yapmaları ve de o sınırları aştıklarında sonuçlarına da katlanmaları. Çocuklar için sınırlı bir ortamda özgür olmak onlara ne kazandırır? Bir defa öz denetimlerini geliştirirler. 'Ben bu sınırlar içinde ne yapacağımı biliyorum ve ona göre davranabiliyorum. Sınırları aştığımda ise sonuçlarına da katlanıyorum, kendimi denetleyebiliyorum.' Bu çok değerli. Bunun haricinde annesiyle, babasıyla ya da bulunduğu herhangi bir ortamda isteklerinin anında olması yerine beklemeyi de bu süreçte öğrenebiliyorlar. Ayrıca başkalarının sınırlarına da saygılı olmak çok önemli. Sosyal becerinin altyapısı; işte bu sınırlı ortamda davranış modüllerini ve aldığı reaksiyonlara göre kendisini organize etmesi, ket vurması, beklemesi ya da sonuçtan keyif almasıyla altyapı oluşturuyor.
Sınırları koyarken nelere dikkat etmemiz gerekiyor? Daha net, daha az sayıda sınırla başlayarak sistemi oturtabilmeniz çok önemli. Çocuk küçük yaşlardan itibaren sınırlara ve özgür olmanın sınırlarına alışırsa, ona göre ileriki yaşlarda da bu süreç çok daha sağlıklı devam eder. 18 ve 42 aylar arasında benmerkezci dönemde oldukları için sınırlardan çok hoşlanmayacaklardır; hani bu dönemi yönetmek ayrı bir konu. 3,5 yaştan sonra artık sosyal bir varlık olmaya, gruplara girmeye, aile içinde bir birey olarak algılamaya başladığımızda artık sınırları tatlı tatlı çizmemizin zamanı gelmiştir. Yine olumlu cümlelerle, yine güzel vücut lisanıyla ve ben diliyle bu sınırları ortak kararlarla almak ve anne baba arasında da tutarlılık sağlamak önemli.
Ayrıca büyük aile, geniş aile, anneanneler, babaanneler, dedeler biraz keyfini çıkarabilirler torunlarının. Her zaman sizin sınırlarınız içinde olmayabilirler; onların da bu keyif hakkı olsun diyoruz. Dolayısıyla sınırları çekirdek ailede oturtuyoruz ki genellensin ama geniş ailede de biraz keyif yapma hakları da olsun.
